W rozwijająca się od II połowy XIX wieku uzdrowiskach na Głuchołaz, powstawały budowle związane ściśle z tym rodzajem działalności. Zbudowane w XIX i na początku XX wieku sanatoria, domy zdrojowe, wille, pensjonaty, a nawet

dworce kolejowe, świadczą nie tylko o tradycjach lecznictwa uzdrowiskowego na tym obszarze, ale stanowią także specyficzną kategorię architektury uzdrowiskowej. Wille i pensjonaty naśladowały w formie bądź tylko detalu dekoracyjnym popularny dla architektury europejskich uzdrowisk „styl szwajcarski, zwany też "tyrolskim". Są to budowle z licznymi wieżyczkami oraz gankami i werandami, osłoniętymi zadaszeniami. Cechą charakterystyczną jest bogata, ażurowa dekoracja snycerska.Najciekawsze budowle tego typu położone są wzdłuż Białej Głuchołaskiej przy ulicy Andersa oraz przy ulicy Parkowej Przykładem budownictwa zdrojowego jest dawny dom uzdrowiskowy „Ferdinadsbad” (od 1919 „Marienfried”), obecnie Ośrodek Caritas Diecezji Opolskiej „Skowronek”. Zbudowano go w 1882 roku. Architektura budynku posiada cechy eklektyzmu, wykorzystując formy nawiązujące zarówno do baroku jak i do secesji (dekoracja elewacji frontowej). Ponadto snycersko opracowane detale takie jak ażurowe osłony szczytów elewacji i lambrekin na krawędzi zadaszenia tarasu elewacji frontowej, stanowią motywy charakterystyczne dla „stylu szwajcarskiego”. Zabytkiem infrastruktury uzdrowiskowej jest także malownicza promenada spacerowa, rozpoczynająca swój bieg w centrum dawnego uzdrowiska, została zbudowana w latach siedemdziesiątych XIX wieku przez działające w Głuchołazach Towarzystwo Promenadowe. Przekuto w tym celu przejście przez nieczynną Sztolnię Bialską (Grotę Góralską), tworząc tunel zwany „Grotą Krasnoludków”. Przy przechodzeniu obowiązywał tu skrupulatnie przestrzegany regulamin Dawniej skała sięgała do samej rzeki, a chodnik omijający ją wykonano dopiero po powodzi 1903 roku, wysadzając skałę. Wytyczono także szlak zboczem Przedniej Kopy, który umożliwiał spacerowiczom dojście do Mikulovic. Pozwalało to mieszkańcom, kuracjuszom i turystom po obu stronach granicy na wzajemne kontakty oraz umożliwiało podziwianie walorów krajobrazowych całego pogranicza. W sąsiedztwie sztolni bije obmurowane źródło Żegnalce o słabo zmineralizowanej wodzie. Według legendy było to miejsce, gdzie mieszkańcy Głuchołaz żegnali swych bliskich udających się za czeską granicę.

 

Chrobak P., Szymkowicz P., Biała, Bělá, Biele, Głuchołazy 2007, s. 72.